Budżet z nadwyżką, setki milionów na inwestycje. Podsumowujemy 2025 rok

Ponad 2,1 mld zł dochodów, 68,8 mln zł nadwyżki budżetowej, rekordowo wysoka nadwyżka operacyjna i niemal 358 mln zł przeznaczonych na inwestycje. Tak w liczbach można podsumować wykonanie budżetu Gliwic za 2025 rok. Za tymi wynikami stoją konkretne efekty: rozwój infrastruktury, wsparcie mieszkańców, skuteczne pozyskiwanie funduszy zewnętrznych i utrzymanie najwyższej oceny wiarygodności finansowej w Polsce. 

– Rok 2025 zakończyliśmy bardzo dobrym wynikiem finansowym. Wypracowana nadwyżka budżetowa w wysokości 68,8 mln zł oraz nadwyżka operacyjna sięgająca 256 mln zł pokazują, że Gliwice są miastem stabilnym i odpowiedzialnie zarządzanym. Naszą siłą są dochody własne oraz ponad 70-procentowa samowystarczalność finansowa. Dzięki temu możemy nie tylko sprawnie realizować codzienne zadania, ale także odważnie inwestować w rozwój miasta i skutecznie sięgać po środki zewnętrzne – podkreśla prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka. 

Stabilne finanse i bezpieczna przyszłość

Dochody miasta w 2025 roku wyniosły 2,1 mld zł. Zdecydowaną większość stanowiły dochody bieżące – 1,9 mld zł, czyli 92% wszystkich wpływów. Wydatki zamknęły się kwotą 2 mld zł, z czego 357,8 mln zł Gliwice przeznaczyły na inwestycje.

Jednym z najważniejszych wskaźników pokazujących kondycję miasta jest zawsze nadwyżka operacyjna. W 2025 roku osiągnęła ona poziom 256 mln zł, co oznacza wzrost o 9% w porównaniu z rokiem poprzednim. To środki, które pozostają w miejskim budżecie po sfinansowaniu wszystkich zadań bieżących. Stanowią dla Gliwic finansową poduszkę bezpieczeństwa, pozwalającą bezpiecznie spłacać zobowiązania, realizować inwestycje i reagować na nieprzewidziane wyzwania bez zachwiania stabilności miejskich finansów. 

Wiarygodność potwierdzona przez ekspertów

Dobrą kondycję finansową Gliwic w 2025 r. potwierdziły nie tylko wyniki budżetu, ale również niezależne eksperckie instytucje oceniające sytuację samorządów.

Sprawozdanie z wykonania gliwickiego budżetu za 2025 rok uzyskało pozytywną opinię Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach. Taka ocena oznacza, że miasto prowadzi gospodarkę finansową zgodnie z prawem oraz zasadami stabilności i ostrożności finansowej, a samo sprawozdanie zostało sporządzone rzetelnie i prawidłowo. To ważny sygnał dla Gliwiczan, radnych i instytucji finansowych, który wzmacnia wiarygodność samorządu i stanowi jedną z kluczowych przesłanek do udzielenia absolutorium prezydentowi miasta.

Równie wysokie noty Gliwice otrzymały od niezależnych ekspertów finansowych. Agencja Fitch Ratings utrzymała dla miasta rating krajowy AAA(pol), czyli najwyższą możliwą ocenę wiarygodności finansowej, oraz rating międzynarodowy A-. Dla mieszkańców oznacza to potwierdzenie, że finanse miasta są stabilne i bezpieczne, a dla inwestorów – sygnał, że warto lokować tu kapitał i tworzyć miejsca pracy. 

W świetle danych agencji Fitch Gliwice znajdują się dziś w elitarnej grupie samorządów z najwyższym ratingiem krajowym obok Warszawy, Poznania i Gdańska. Warto przy tym pamiętać, że perspektywa ratingu międzynarodowego jest powiązana z oceną całego państwa, dlatego samorządy nie mogą uzyskać wyższej oceny niż Polska. 

W Rankingu Finansowym Samorządu Terytorialnego za 2025 rok (opracowaniu uznawanym za jedno z najważniejszych w kwestii kondycji finansowej polskich samorządów) Gliwice zajęły 2. miejsce w Polsce w kategorii miast na prawach powiatu. To docenienie odpowiedzialnej polityki finansowej i inwestowania w sprawy ważne dla mieszkańców.

Siła lokalnej gospodarki

Największym atutem gliwickiego budżetu pozostają dochody własne. W 2025 roku wyniosły one 1,7 mld zł i odpowiadały za 82% wszystkich dochodów miasta. To efekt aktywności mieszkańców, przedsiębiorców oraz firm działających na terenie Gliwic. 

Szczególnie imponująco wyglądają wpływy z podatku PIT, które wzrosły o 102%, czyli o ponad 463 mln zł w porównaniu z rokiem poprzednim. Dochody z podatku CIT zwiększyły się natomiast o 51%, co oznacza wzrost o 30,5 mln zł. 

Znaczenie miała również zmiana ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Od 2025 roku dochody z PIT i CIT są silniej powiązane z dochodami podatników rozliczających się w Gliwicach, a mniej zależne od centralnych mechanizmów redystrybucyjnych. Dzięki temu budżet miasta jest bardziej odporny na skutki zmian w ogólnopolskim systemie podatkowym.

Jeśli do udziałów w PIT i CIT doliczyć pozostałe podatki i opłaty lokalne, w tym podatek od nieruchomości, który przyniósł 301,2 mln zł, okazuje się, że Gliwice są w ponad 70% samowystarczalne finansowo. To poziom niezależności, który daje miastu dużą swobodę w planowaniu rozwoju. 

Edukacja, rodziny i codzienne funkcjonowanie miasta

Największą część wydatków budżetowych w 2025 r. stanowiła oświata i wychowanie. Gliwice przeznaczyły na ten cel 706,6 mln zł, w tym ponad 471 mln zł na wynagrodzenia i składki pracowników oświaty. To inwestycja w nauczycieli, specjalistów i wszystkie osoby tworzące system edukacji, które każdego dnia kształtują przyszłość dzieci. 

Na gospodarkę komunalną i mieszkaniową miasto wydało 414,6 mln zł. Z tej kwoty 64 mln zł pozwoliły utrzymać czystość i porządek, a 77 mln zł zapewniły sprawne zarządzanie miejskimi nieruchomościami i budynkami. 

Wsparcie mieszkańców pozostających w trudnej sytuacji życiowej, rodzin, seniorów i osób wymagających pomocy kosztowało łącznie 230 mln zł. W samych obszarach „Rodzina” i „Pomoc społeczna” Gliwice przeznaczyły w ubiegłym roku ponad 71 mln zł na różne formy wsparcia społecznego. 

Na transport i łączność miasto wydało 216 mln zł. Gliwice rozwijały sieć dróg, tras rowerowych i transport publiczny, a równocześnie przygotowywały budowę nowoczesnych węzłów przesiadkowych w Łabędach, Brzezince, na Koperniku oraz przy ul. Pszczyńskiej. 
Jednocześnie samorząd, chcąc zapewnić mieszkańcom jak najlepszy standard świadczonych usług, musiał pokryć z własnego budżetu ponad 25 mln zł kosztów zadań zleconych przez administrację państwową. Stało się tak, ponieważ przekazane na ten cel dotacje okazały się niewystarczające. 

Inwestycje, które zmieniają Gliwice

Wydatki majątkowe wyniosły 357,8 mln zł i stanowiły 18% całego budżetu. To właśnie one napędzają rozwój miasta i przekładają się na poprawę jakości życia mieszkańców. 

Największym przedsięwzięciem była budowa infrastruktury przeciwpowodziowej Gliwickiego Obszaru Gospodarczego, na którą Gliwice przeznaczyły w 2025 r. 52,1 mln zł, a łącznie aż 133 mln zł. System retencji i odprowadzania wód opadowych zmniejszy ryzyko zalewania terenów podczas ulew. 28,9 mln zł miasto wydało w ubiegłym roku na przebudowę ulic i chodników, a 27,9 mln zł na budowę i modernizację tras pieszo-rowerowych. 

Znaczące środki trafiły również na budowę nowego żłobko-przedszkola przy ul. Zbożowej – 23,9 mln zł, budowę węzła przesiadkowego w Łabędach – 18,7 mln zł, rozbudowę Szkoły Podstawowej nr 3 przy ul. Daszyńskiego – 11 mln zł oraz rozbudowę ul. Zbożowej – 10,2 mln zł. 

Gliwice przeznaczyły także 9,2 mln zł na budowę, przebudowę i modernizację kanalizacji deszczowej, 7,8 mln zł na rozwój budownictwa socjalnego i komunalnego w ramach programu Termo I oraz 6,1 mln zł na rozbudowę Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 7 przy ul. Ligonia. 

Skuteczne pozyskiwanie środków zewnętrznych

Rok 2025 był również bardzo dobry pod względem pozyskiwania funduszy zewnętrznych. Gliwice złożyły 35 wniosków o dofinansowanie o łącznej wartości przekraczającej 165 mln zł i podpisały 35 umów na blisko 131 mln zł. 

Największe wsparcie otrzymały projekty związane z budową czterech węzłów przesiadkowych. Łączna wartość dofinansowania dla inwestycji w Łabędach, Brzezince, na Koperniku i przy ul. Pszczyńskiej wyniosła niemal 61 mln zł. Miasto podpisało także umowę na realizację programu „Zielona energia w Gliwicach” o wartości 15,5 mln zł. Dzięki temu mieszkańcy będą mogli uzyskać granty na montaż odnawialnych źródeł energii. 

Największy projekt, o którego dofinansowanie Gliwice ubiegały się w 2025 roku, dotyczył gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi. Wartość wnioskowanego wsparcia wyniosła 116,5 mln zł. W przygotowaniu znajduje się już kolejny etap przedsięwzięcia o wartości wnioskowanego dofinansowania 123,5 mln zł. 

Dodatkowym źródłem finansowania były środki z Krajowego Planu Odbudowy. W 2025 roku Gliwice podpisały osiem umów pożyczkowych, dzięki którym do budżetu miasta trafiło niemal 51,5 mln zł. Pożyczki są nieoprocentowane, stanowią refundację wcześniej poniesionych wydatków, a ich ostateczny termin spłaty przypada na 2045 rok. 

Wyniki budżetu za 2025 rok pokazują, że Gliwice skutecznie łączą finansową stabilność z ambitnym programem inwestycyjnym. To budżet, który pozwala miastu odpowiadać na bieżące potrzeby mieszkańców, a jednocześnie konsekwentnie budować fundamenty dalszego rozwoju.

(kik/FS)