Debata antykomunistycznych opozycjonistów, świadków historii – Andrzeja Jarczewskiego, Janusza Steinhoffa i Marka Kempskiego

Muzeum w Gliwicach zaprasza 3 września o godz. 17.00 do Willi Caro na debatę z ważnymi przedstawicielami antykomunistycznej opozycji związanymi z Gliwicami i z Górnym Śląskiem – Markiem Kempskim, Andrzejem Jarczewskim i Januszem Steinhoffem.  Ich biografie stanowią istotną część najnowszej historii naszego miasta, regionu i kraju. Wstęp wolny.

W czwartek, 3 września, przypada 46 rocznica podpisania porozumienia jastrzębskiego – trzeciego, po gdańskim i szczecińskim dokumentu, umowy zawartej między komunistyczną władzą a strajkującymi i domagającymi się polepszenia bytu i warunków pracy górnikami z Jastrzębia-Zdroju. Zdaniem wielu historyków masowe strajki solidarnościowe na Śląsku, trwające od początku sierpnia, które wyrażały poparcie dla robotników protestujących w Gdańsku i Szczecinie, wpłynęły na tempo i skuteczność negocjacji prowadzonych w tamtych ośrodkach, a podpisanie porozumienia jastrzębskiego przypieczętowało wcześniejsze, zawarte tam umowy.

Jak związani z Gliwicami i z Górnym Śląskiem przedstawiciele antykomunistycznej opozycji zapamiętali tamten przełomowy czas - sierpień i wrzesień 1980 r.? Co oznaczało dla nich bycie w centrum wydarzeń kluczowych dla przyszłości Polski? Czy dziś czują się bardziej przedstawicielami antykomunistycznej, demokratycznej opozycji, czy świadkami historii? 

Spotkanie z Markiem Kempskim, Andrzejem Jarczewskim i Januszem Steinhoffem poprowadzi historyk i dziennikarz, Józef Krzyk.  Wstęp wolny, liczba miejsc jest ograniczona. Debata odbędzie się w ramach projektu edukacyjnego „Między czerwcem ’56 a sierpniem ’80 – wystąpienia robotnicze w Gliwicach i na Górnym Śląsku”, którego tematem jest społeczny sprzeciw wobec władz komunistycznych w naszym regionie. Przedsięwzięcie uzyskało dofinansowanie w wysokości 40 tys. zł z programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice” Muzeum Historii Polski. Będzie dostępne on-line, za pośrednictwem muzealnej platformy Facebook.

Obok przybliżenia regionalnego i lokalnego wymiaru wydarzeń, które na trwałe wpisały się w historię Polski: Poznańskiego Czerwca 1956 roku, protestów Czerwca ’76 oraz strajków lipca i sierpnia 1980 roku, prowadzących do powstania „Solidarności”, ważnym celem projektu jest uwypuklenie specyfiki funkcjonowania środowisk opozycyjnych w Gliwicach – mieście Politechniki Śląskiej, w którym przez dziesięciolecia spotykały się doświadczenia środowisk robotniczych, akademickich i inteligenckich. Projekt obejmuje również spacery edukacyjne śladami gliwickiej opozycji oraz warsztaty historyczne dla młodzieży szkolnej, które rozpoczną się w połowie września.

Spotkanie z gliwickimi działaczami opozycji – Markiem  Kempskim, Andrzejem Jarczewskim i Januszem Steinhoffem to kolejne działanie w ramach projektu, które pod hasłem „zasłużeni dla historii oporu społecznego w regionie” pozwoli dostrzec i spotkać konkretne osoby. Patronatem honorowym projekt „Między czerwcem ’56 a sierpniem ’80 – wystąpienia robotnicze w Gliwicach i na Górnym Śląsku” objęła prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka. Autorami projektu „Między czerwcem ’56 a sierpniem ’80 – wystąpienia robotnicze w Gliwicach i na Górnym Śląsku” są dr Ewa Chudyba, Główny Specjalista ds. Edukacji oraz Leszek Jodliński, dyrektor Muzeum w Gliwicach.

Marek Kempski - w latach 1981-1989 pracownik KWK Sośnica. Od 1982 r. współpracownik „Manifestacji Gliwickiej”, następnie RKW. Od 1985 r. kolporter oraz współredaktor czasopisma „Wokół Nas”. W II 1989 r. uczestnik II Walnego Zgromadzenia Działaczy NSZZ „Solidarność” Regionu Śląsko-Dąbrowskiego w Ustroniu. W 1989 r. wiceprzewodniczący Komisji Zakładowej w swoim zakładzie pracy. W latach 1989-1997 oddelegowany do pracy w Zarządzie Regionu. Od 1992 r. do 1997 r. przewodniczący Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ "Solidarność". W latach 1997-1999 wojewoda katowicki, 1999-2000 wojewoda śląski.

Andrzej Jarczewski - uczestnik protestów studenckich w marcu '68 w Gliwicach, od IX 1980 w „S”; w 1981 członek Zarządu Komisji „S” w IA PŚ; w XI 1981 uczestnik na PŚ studenckiego strajku solidarnościowego ze studentami radomskiej WSI; w 1981 redaktor techniczny, autor w tygodniku „Informator NSZZ «S» Politechniki Śląskiej”; działacz Gliwickiej Delegatury „S”, od 13 XII 1981 Drugiego Garnituru Gliwickiej Delegatury „S”. Od 1982 założyciel i szef Akademickiej Grupy Oporu na PŚ (wydawcy pisma „AGO”, druk „Manifestacji Gliwickiej”, okresowo „Tygodnika Wojennego”), 1982-1983 redaktor „Manifestacji Gliwickiej” i „Stanu Ducha” 25 IX 1985 aresztowany, skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Gliwicach na 2 lata więzienia, zwolniony 5 IX 1986 na mocy amnestii. 1989-1991 członek Gliwicko-Zabrzańskiego KO „S”, 1990-1991 przewodniczący Gliwickiego KO „S”. W XII 1989 z grupą działaczy doprowadził do wyboru (jeszcze przez Miejską Radę Narodową) pierwszego w Polsce prezydenta miasta z „S”, Zbigniewa Pańczyka. W 1990 członek założyciel PChD. 1994-2002 wiceprezydent Gliwic. Klucznik Radiostacji Gliwickiej.

Janusz Steinhoff - doktor nauk technicznych, specjalista z zakresu przeróbki kopalin. Absolwent i długoletni pracownik naukowy Politechniki Śląskiej. Autor wielu publikacji z zakresu ekonomii, górnictwa i energetyki. Założyciel i działacz podziemnych struktur uczelnianych NSZZ Solidarność. W trakcie obrad Okrągłego Stołu pełnił z ramienia „Solidarności” funkcję eksperta w zakresie górnictwa i ochrony środowiska. Honorowy obywatel Miasta Gliwice. Poseł na sejm X, I i III kadencji, wicepremier RP w rządzie Jerzego Buzka, wieloletni przewodniczący Rady Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach. (mf/Muzeum w Gliwicach)